W roku 1767 Rosja postanowiła wykorzystać sprawę dysydentów. W czasie sejmu rosyjski ambasador Mikołaj Repnin zażądał równouprawnienia dla innowierców. Zastraszony sejm przywrócił im prawa, ale nie zdołał zapobiec uchwaleniu Praw Kardynalnych, które własną osobą poświadczała Katarzyna Wielka. Oznaczało to, że fakt protektoratu Rosji nad Polską został udokumentowany prawnie. Prawa kardynalne były podstawą ustroju, w ich skład wchodziło liberum veto oraz wybieranie władcy za pomocą wolnej elekcji. Szlachcie zagwarantowano prawo wypowiedzenia władcy posłuszeństwa i zagwarantowano wyłączne prawo do urzędów i posiadania dóbr ziemskich. Ponadto Prawa Kardynalne podkreśliły prawo Neminem Captivabimis (nikt nie zostanie uwięziony bez wyroku sądowego). Prawa Kardynalne są dowodem na słabość Polski, która nie była już krajem wolnym
i mogącym rządzić samodzielnie.